Wat is BiSL en waarom bestaat het

BiSL staat voor Business Information Services Library. Het is een publiek procesmodel (best practice, geen norm) voor functioneel beheer en business informatiemanagement (BIM). BiSL beschrijft welke processen een gebruikersorganisatie nodig heeft om haar informatievoorziening (IV) blijvend te laten aansluiten op de bedrijfsprocessen die zij ondersteunt.

Het model ontstond vanuit een praktisch probleem: IT-beheermodellen zoals ITIL beschrijven uitstekend hoe een IT-organisatie haar dienstverlening (infrastructuur, applicatiebeheer, servicedesk) inricht, maar zeggen weinig over de kant van de gebruikersorganisatie zelf — wie bepaalt wat het systeem moet kunnen, wie keurt een release goed, wie bewaakt of de gegevens kloppen? Die rol lag vaak informeel bij toevallige "key users" zonder duidelijk proceskader. BiSL vult dat gat.

Functioneel beheer is dus geen IT-taak. Het wordt uitgevoerd namens de gebruikersorganisatie, vaak door functioneel beheerders die organisatorisch bij de business horen, niet bij de IT-afdeling. Zij vertalen bedrijfsbehoeften naar eisen, bewaken de kwaliteit van gegevens en beslissen namens de business of een nieuwe release in productie mag.

BiSL staat niet op zichzelf. Het maakt deel uit van een familie van gerelateerde modellen: naast BiSL (vraagzijde functioneel beheer) bestaat ASL (Application Services Library, aanbodzijde applicatiebeheer) en ITIL (aanbodzijde IT-servicemanagement, infrastructuur). Deze modellen grijpen op elkaar in — een wijziging die bij Functionaliteitenbeheer wordt gespecificeerd, moet uiteindelijk door een IT-leverancier worden gebouwd en getest via diens ASL/ITIL-processen — maar de invulling en verantwoordelijkheid verschillen fundamenteel per zijde.

• BiSL is procesgericht, niet functiegericht: het beschrijft activiteiten, niet een organogram. Eén persoon kan meerdere BiSL-processen uitvoeren, en grote organisaties verdelen processen soms over meerdere teams.
• De term business informatiemanagement (BIM) wordt vaak als synoniem voor functioneel beheer gebruikt, met een iets bredere, meer strategische connotatie.
• BiSL beheert nadrukkelijk ook de niet-geautomatiseerde informatievoorziening: formulieren, werkinstructies en handmatige procedures horen er net zo goed bij als applicaties.

In de praktijk zie je het gat dat BiSL opvult het duidelijkst terug bij organisaties die wél een volwassen IT-servicedesk hebben, maar waar niemand met mandaat namens de business beslist over prioriteiten, autorisaties of dataeigenaarschap. Beheerders komen dan met technische oplossingen voor vragen die eigenlijk functioneel van aard zijn — "mag deze afdeling dit rapport zien?" is geen technische vraag, maar een autorisatievraagstuk dat bij de business hoort. BiSL geeft die verantwoordelijkheid een naam, een proceskader en een plek in de organisatie, zodat ze niet langer tussen wal en schip valt.

Een tweede reden waarom BiSL is ontstaan, is professionalisering. Functioneel beheer werd lange tijd gezien als bijbaantje naast een inhoudelijke functie: de meest ervaren medewerker van een afdeling werd "toevallig" de contactpersoon voor het systeem, zonder duidelijke taken, bevoegdheden of opleiding. BiSL maakt functioneel beheer tot een volwaardig vakgebied met eigen processen, rollen en een eigen certificering (het BiSL Foundation-examen), net zoals ITIL dat voor IT-servicemanagement deed.