Veel zelfstandigen weten niet precies wat hun uurtarief zou moeten zijn en stellen de vraag of een BV verstandiger is pas te laat. Grip hebben op je cijfers is geen luxe maar de basis van een gezond bedrijf. In deze les staan vier thema's centraal: rechtsvorm, belastingen, je uurtarief en cashflow.

ZZP of BV: de knip ligt bij de winst

De keuze tussen ZZP en BV draait vooral om winst. Het omslagpunt ligt globaal ergens tussen de 100.000 en 150.000 euro winst per jaar; daarboven wordt een BV fiscaal aantrekkelijker door de lagere vennootschapsbelasting en de mogelijkheid om jezelf een salaris uit te keren tegen een gunstiger totaalplaatje. Onder dat omslagpunt profiteer je als IB-ondernemer juist van fiscale voordelen die alleen voor eenmanszaken en vof's gelden. Let op: dit zijn indicatieve bedragen en vuistregels — check de actuele grenzen en tarieven altijd bij de Belastingdienst of je boekhouder, want deze cijfers en drempels wijzigen jaarlijks.

Naast belasting spelen ook aansprakelijkheid en imago mee. Bij een eenmanszaak ben je privé aansprakelijk voor schulden van de zaak; bij een BV is dat in beginsel beperkt tot het bedrijfsvermogen (met uitzonderingen bij wanbeleid of persoonlijke garanties). Sommige opdrachtgevers — met name grotere bedrijven en overheden — werken bovendien liever met een BV vanwege de formelere structuur.

Belasting: wat je als ondernemer regelt

Als IB-ondernemer betaal je inkomstenbelasting in box 1 en kun je profiteren van regelingen als de zelfstandigenaftrek, de startersaftrek en de MKB-winstvrijstelling — mits je voldoet aan het urencriterium (doorgaans minimaal 1.225 uur per jaar aan je onderneming besteden, maar check dit criterium en de actuele aftrekbedragen bij de Belastingdienst, want ze worden regelmatig afgebouwd of aangepast). Je draagt in de regel BTW per kwartaal af via het portaal van de Belastingdienst; voor bepaalde diensten en grensoverschrijdende transacties geldt de BTW-verleggingsregeling, waarbij niet jij maar je afnemer de BTW afdraagt.

Bij een BV loopt de belasting anders: de vennootschap betaalt vennootschapsbelasting over de winst, en jij betaalt als directeur-grootaandeelhouder inkomstenbelasting over je salaris (box 1) en eventueel over dividend (box 2). Dit vraagt een jaarlijkse aangifte vennootschapsbelasting naast je persoonlijke aangifte — extra administratieve lasten die pas de moeite waard zijn boven een bepaalde winst.

Je uurtarief: reken op waarde, niet op je oude salaris

Je uurtarief bereken je op basis van waarde, niet door je oude salaris te verdubbelen. Een bruikbare formule is: (gewenst netto jaarinkomen + alle zakelijke kosten + pensioenopbouw + buffer) gedeeld door je factureerbare uren. Reken op maximaal 1.300 tot 1.400 factureerbare uren per jaar — de rest gaat op aan acquisitie, administratie, scholing en vakantie. Onderschat deze niet-factureerbare tijd niet: een startende zelfstandige rekent zich vaak rijk door uit te gaan van 40 factureerbare uren per week, terwijl 25-28 uur realistischer is.

Voorbeeld van de berekening (illustratief, geen advies): stel je wilt 45.000 euro netto overhouden, hebt 8.000 euro zakelijke kosten, wilt 6.000 euro pensioen opbouwen en 5.000 euro buffer opbouwen — samen 64.000 euro. Bij 1.300 factureerbare uren kom je uit op ongeveer 49 euro per uur vóór belasting en BTW. Reken vervolgens door wat dit netto oplevert na de daadwerkelijke belastingdruk in jouw situatie, en toets of dit tarief marktconform is voor jouw vakgebied.

Gezonde financiële gewoontes

Praktische gewoontes die je financiële gezondheid beschermen:

• Verstuur facturen binnen 24 uur na levering en hanteer een betalingstermijn van 14 dagen — hoe langer je wacht met factureren, hoe langer je op je geld wacht.
• Stuur op dag 15 een herinnering en bel op dag 21 bij niet-betaling. Een telefoontje werkt vaak beter dan een derde herinneringsmail.
• Maak een liquiditeitsprognose voor 12 maanden vooruit en werk deze wekelijks bij (zie de volgende les voor een concreet sjabloon).
• Zet 20-25 procent van elke binnenkomende betaling apart op een aparte spaarrekening voor belasting — zo kom je nooit voor verrassingen te staan bij de aangifte.

Onthoud het verschil tussen cashflow en winst: je kunt op papier winstgevend zijn en toch je rekeningen niet kunnen betalen omdat het geld nog niet binnen is. Een liquiditeitsprognose voorkomt die verrassing — winst zegt iets over de gezondheid van je verdienmodel, cashflow zegt iets over of je morgen de huur kunt betalen.

Samenvatting

De keuze tussen ZZP en BV draait om winst, aansprakelijkheid en administratieve lasten — met een indicatief omslagpunt rond 100.000-150.000 euro winst. Je uurtarief bereken je op waarde, niet op je oude salaris, en houd rekening met realistisch factureerbare uren. Gezonde gewoontes rond facturatie, incasso en een belastingbuffer beschermen je tegen de valkuil dat winst op papier niet hetzelfde is als geld op de bank. Laat de fiscale details altijd toetsen door je boekhouder of adviseur, want bedragen en regels wijzigen jaarlijks.

Verder lezen: de website van de Belastingdienst voor actuele aftrekbedragen en het urencriterium, en het KVK-ondernemersplein voor rekentools bij het bepalen van je uurtarief.